fbpx
Kary Prezesa URE

Kary Prezesa URE

Kim jest Prezes URE?

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki został powołany do realizacji zadań z zakresu regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji. Odpowiada za regulację rynku energii oraz weryfikację funkcjonowania przedsiębiorstw energetycznych. Zajmuje się również realizacją wymagań wynikających z dostosowywania prawa polskiego do prawa Unii Europejskiej. Prezes URE monitoruje krajowy sektor energetyczny. Jednocześnie dba o ochronę interesów uczestników rynku paliw i energii oraz zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego. Poniższa grafika prezentuje podstawowe obszary pracy URE.

 

Grafika przedstawia podstawowe obszary pracy URE

 

Większość zadań przypisanych Prezesowi URE zawiera ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. 1997 nr 54 poz. 348). Oprócz tego obowiązki Prezesa URE regulują również inne ustawy i wydawane na ich podstawie rozporządzenia. Są to między innymi ustawy o:

  • odnawialnych źródłach energii,
  • efektywności energetycznej,
  • biokomponentach i biopaliwach ciekłych,
  • systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw,
  • rynku mocy,
  • elektromobilności i paliwach alternatywnych,
  • promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji,
  • zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw.

Pełną listę ustaw i rozporządzeń znajdziemy na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki pod adresem: https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/kompetencje-prezesa-ur/6533,Zadania-Prezesa-URE.html.

Kompetencje w zakresie regulacji rynku energii

Prezes URE jest uprawniony do nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorstwa energetyczne w razie stwierdzenia nieprawidłowości w ich funkcjonowaniu. Jako niezależnemu regulatorowi rynku energii, przysługuje mu również prawo do uznaniowego odstąpienia od wymierzenia kary. Może z niego skorzystać jeżeli stopień szkodliwości czynu był znikomy, zaprzestano naruszania prawa lub zrealizowano obowiązek.

Niezależność decyzyjności URE w wymierzaniu kar pieniężnych, została potwierdzona przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania sprawy z 2013 roku. Sprawa dotyczyła utrudniania przez OSD procedury zmiany sprzedawcy odbiorcom, za co Prezes URE wymierzył karę w wysokości 150 tys. zł. Odwołania oraz apelacje ukaranego poskutkowały wydaniem następującej opinii Sądu Najwyższego:

Prezes URE kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorstw popełniających wykroczenia administracyjne określone w ustawie Prawo energetyczne (…) specyfiką tej władzy (regulacyjnej) jest dyskrecjonalność, przejawiająca się w szeroko zakreślonej swobodzie decyzyjnej w wykładni przepisów zawierających pojęcia nieostre, jak również wyborze adekwatnego do konkretnej sytuacji rozstrzygnięcia, co jest określane mianem uznania regulacyjnego.

Sąd Najwyższy w niniejszym postępowaniu wskazał, że w celu ochrony praw konsumentów Prezes URE ma prawo kreować zasady wymierzania kar dla przedsiębiorstw nawet w przypadku małej szkodliwości popełnionego wykroczenia. Natomiast prawo do odstąpienia od wymierzenia kary jest uznaniowe i co do zasady sąd nie powinien ingerować w decyzje podjęte przez Prezesa URE w tym zakresie.

Kary Prezesa URE

Kary pieniężne, podobnie jak podatki, stanowią dochód budżetu państwa. Płaci się je na konto właściwego Urzędu Skarbowego lub Urzędu Regulacji Energetyki. Wysokość kar wyznaczana jest przez Prezesa URE, który uwzględnia stopień szkodliwości czynu, dotychczasowe zachowanie podmiotu oraz jego możliwości finansowe. Podmiot ukarany uiszcza opłatę w terminie 14 dni od uprawomocnienia decyzji o wymierzeniu kary. Szczegółowy opis kar Prezesa URE znajduje się w 7 rozdziale ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. 1997 nr 54 poz. 348).

Przesłanki do wymierzenia kary są zawarte w art. 56 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne. W zależności od wysokości, kary można podzielić w sposób następujący:

Kary uzależnione od przychodu

  1. do 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Przesłanki do nałożenia kary są szczegółowo określone w 56 ust. 1 pkt 1–2, 3a–12, 12b–27, 30a–32 i 34–38. Poniżej przedstawiono kilka z nich:
    1. stwierdzenie nieprawidłowości we współpracy przedsiębiorstwa energetycznego z jednostkami upoważnionymi do dysponowania energią elektryczną i paliwami gazowymi, takie jak np. utrudnianie procedury zmiany sprzedawcy lub procesu reklamacji (art. 9 ust. 1-4),
    2. niewywiązanie się przez OSP lub OSD z obowiązków informacyjnych w zakresie źródeł przyłączanych do sieci oraz dostępnej mocy przyłączeniowej dla nowych źródeł (art. 7 ust. 8l),
    3. niestosowanie przez OSP lub OSD obiektywnych i przejrzystych zasad zapewniających równe traktowanie użytkowników tych systemów, tj. nie zamieszczanie na swojej stronie internetowej oraz nie udostępnianie w swojej siedzibie informacji na temat sprzedawców energii elektrycznej działających na jego obszarze funkcjonowania, sprzedawcy z urzędu oraz wzorów umów zawieranych z odbiorcami końcowymi oraz sprzedawcami energii elektrycznej (art. 9c ust. 3 pkt 9a lit. f),
  2. nie niższa niż 1% i nie wyższa niż 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, jeżeli nie zostaną spełnione kryteria niezależności operatora systemu. Pełna lista kryteriów zawarta jest w art. 9d ust. 1–2. Przesłanką do wymierzenia kary może być np. wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za zarządzanie przedsiębiorstwem dystrybucyjnym (OSD), która uczestniczy w strukturach zarządzania przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem, produkcją, wytwarzaniem lub obrotem energią elektryczną lub jest odpowiedzialna, bezpośrednio lub pośrednio za bieżącą działalność w tym zakresie,

Kary powyżej 10 000 zł

  1. od 10 000 zł do 1 000 000 zł wymierzana w przypadkach określonych w art 56 ust. 1 pkt 39-43 takich jak np. sprzedaż produktów energetycznych na hurtowym rynku energii bez wymaganego wpisu do rejestru uczestników,
  2. od 50 000 zł do 250 000 zł wymierzana w przypadkach określonych w 56 ust. 1 pkt 45 – 47, np. obrót paliwami ciekłymi bez posiadania stosownej koncesji.
  3. od 15 000 zł do 50 000 zł za niepublikowanie przez przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się magazynowaniem, przeładunkiem, przesyłaniem lub dystrybucją paliw ciekłych aktualnego wykazu przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się wytwarzaniem, obrotem, w tym obrotem z zagranicą paliwami ciekłymi, podmiotów przywożących i odbiorców końcowych paliw ciekłych, którym świadczyło w ciągu ostatnich 12 miesięcy odpowiednio usług magazynowania, przeładunku, przesyłania lub dystrybucji. (art. 4ba ust.1),
  4. od 10 000 zł do 50 000 zł wymierzana w przypadkach określonych w 56 ust. 1 pkt 1j, 12c, 44 lub 49, może być nałożona np. na przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się magazynowaniem, przeładunkiem, przesyłaniem lub dystrybucją paliw ciekłych za przekazywanie sprawozdania o podmiotach przywożących i odbiorcach końcowych paliw ciekłych zawierającego nieprawidłowe dane.

Kary do 10 000 zł

  1. 10 000 zł wymierzana w przypadkach określonych w 56 ust. 1 pkt 1i, 12b lub 48. Jedną z przesłanek do wymierzenia tej kary jest nieprzekazywanie sprawozdania z punktu powyżej (art. 56 ust. 1 pkt. 1i),
  2. od 500 zł do 5000 zł za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku z art. 37 ust. 2 lub 2d tj. niespełnienie warunków zaprzestania prowadzenia działalności po wygaśnięciu lub cofnięciu koncesji przedsiębiorstwu energetycznemu albo niezgłoszenie Prezesowi URE zmiany danych przedsiębiorstwa posiadającego koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą.
  3. nie niższa niż 3000 zł za każdy dzień po przekroczeniu przez OSP lub OSD terminu 30 dni (w przypadku sieci o napięciu nie wyższym niż 1 kV) lub 150 dni (w przypadku sieci o napięciu wyższym niż 1 kV) na wydanie warunków przyłączenia dla wnioskodawcy (art. 7 ust. 8g),

Kary indywidualne

W razie stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, które naruszają ustawę – prawo energetyczne, Prezes URE może nałożyć karę pieniężną na kierownika przedsiębiorstwa. Kara nie może przekraczać 300% jego miesięcznego wynagrodzenia.

Podsumowanie

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki reguluje gospodarkę paliw oraz energii. Jako centralny organ administracji rządowej jest uprawniony do nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorstwa energetyczne. Przysługuje mu prawo do odstąpienia od wymierzenia kary jeżeli stopień szkodliwości czynu był znikomy, zaprzestano naruszania prawa lub zrealizowano obowiązek. Wysokości kar pieniężnych można znaleźć w ustawie – Prawo energetyczne i wynoszą od 500 zł do 1 000 000 zł. W uzasadnionych przypadkach Prezes URE może nałożyć karę na przedsiębiorcę w wysokości 15% przychodu przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Karę może też dostać kierownik przedsiębiorstwa energetycznego. Jej maksymalny wymiar to 300% miesięcznego wynagrodzenia.

Zostaw komentarz

1 × trzy =

error: Content is protected !!