fbpx
Energia jako wyrób akcyzowy

Energia jako wyrób akcyzowy

Cena końcowa energii elektrycznej dla odbiorców, podobnie jak wiele innych towarów, zawiera w sobie podatek. 

Akcyza jest podatkiem wliczonym w cenę tzw. wyrobów akcyzowych. Należą do nich między innymi paliwa, wyroby tytoniowe, napoje alkoholowe oraz energia elektryczna.

Stawka akcyzy za energię elektryczną od 1 stycznia 2019 r. wynosi 5 zł/MWh.

Kiedy, przez kogo i na jakich zasadach naliczana jest akcyza? Odpowiedzi poniżej.

Nabywca końcowy

Na potrzeby określenia zasad rozliczania akcyzy od wyrobu akcyzowego jakim jest energia elektryczna wprowadzono pojęcie tzw. nabywcy końcowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku akcyzowym:

Ustawa o podatku akcyzowym:

Art. 2 ust. 1 pkt 19)

nabywca końcowy – podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów  ustawy – Prawo energetyczne, z wyłączeniem:

a)      spółki prowadzącej giełdę towarową w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych nabywającej energię  elektryczną  z tytułu  pełnienia  funkcji  opisanej  w art. 5 ust. 3 tej ustawy,

b)      towarowych domów maklerskich i domów maklerskich w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych nabywających energię elektryczną z tytułu pełnienia funkcji opisanej w art. 9 ust. 2 tej ustawy lub nabywających energię elektryczną na rachunek dającego zlecenie na rynku regulowanym w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi,

c)       giełdowej  izby  rozrachunkowej, Krajowego  Depozytu  Papierów Wartościowych S.A. lub  spółki, której Krajowy  Depozyt  przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art.48 ust. 2 ustawy o obrocie   instrumentami finansowymi, nabywających energię elektryczną z tytułu pełnienia funkcji opisanej wart. 9 ust. 2 ustawy o giełdach towarowych,

d)      spółki prowadzącej jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu   ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, nabywającej energię elektryczną z tytułu pełnienia funkcji, o której mowa w art. 68 a ust. 14 tej ustawy lub w celu rozliczenia i rozrachunku transakcji zawieranych na rynku regulowanym;

 

Innymi słowy nabywca końcowy to podmiot, który nabywa energię i nie posiada koncesji. Jednak nie dotyczy to podmiotów prowadzących giełdę towarową, giełdową izbę rozrachunkową, izbę rozliczeniową i rozrachunkową oraz domów maklerskich (w określonych przypadkach).

Odbiorca końcowy

Należy zwrócić uwagę, że definicja nabywcy końcowego różni się od definicji odbiorcy końcowego, określonego w ustawie – Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 3 pkt 13 i 13a ustawy:

Ustawa – Prawo energetyczne

Art. 3 Użyte w ustawie określenia oznaczają: 

13) odbiorca – każdego, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym;

13a) odbiorca końcowy – odbiorcę dokonującego zakupu paliw lub energii na własny użytek. Do którego nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz paliw gazowych zakupionych w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego;

 

Odbiorcą końcowym jest każdy, kto dokonuje zakupu energii na własny użytek, na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Jednak nie jest to równoznaczne z definicją nabywcy końcowego. Rozróżnienie tych pojęć jest istotne z perspektywy przedsiębiorstw energetycznych. Szczególnie przy sprzedaży energii do odbiorców końcowych, którzy nie są nabywcami końcowymi, ale o tym później.

Podstawa do opodatkowania akcyzą

Zasady opodatkowania akcyzą określa art. 9 ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega:

  1. nabycie wewnątrzwspólnotowe (czyli innymi słowy nabycie prawa do energii na terytorium kraju) energii elektrycznej przez nabywcę końcowego,
  2. sprzedaż energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju, również przez podmiot nieposiadający koncesji związanych z energią elektryczną (wymaganych do jej wytwarzania, obrotu, dystrybucji lub przesyłania), który wyprodukował tę energię,
  3. zużycie energii elektrycznej przez podmiot posiadający koncesję,
  4. zużycie energii elektrycznej przez  podmiot  nieposiadający  koncesji, który wyprodukował tę energię,
  5. import energii elektrycznej przez nabywcę końcowego,
  6. zużycie energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu.

Do zużycia energii nie zaliczają się straty powstałe w wyniku przesyłania lub dystrybucji energii  elektrycznej. Przy czym za straty nie uznaje się energii zużytej przez przedsiębiorstwa energetyczne na potrzeby świadczenia usług przesyłania lub dystrybucji energii oraz energii pobranej nielegalnie.

Obowiązek podatkowy

W art. 11 ustawy o podatku akcyzowym zapisano, że obowiązek podatkowy powstaje:

  1. w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego energii elektrycznej przez nabywcę końcowego;
  2. z momentem wydania energii elektrycznej nabywcy końcowemu, w przypadku sprzedaży energii elektrycznej na terytorium kraju;
  3. z dniem zużycia energii elektrycznej przez:
    • podmiot posiadający koncesję,
    • podmiot nieposiadający koncesji, który wyprodukował tę energię,
    • nabywcę końcowego jeżeli nie została od niego zapłacona akcyza,
  4. w dniu powstania długu celnego, w przypadku importu energii elektrycznej przez nabywcę końcowego

Jeżeli wobec energii elektrycznej powstał obowiązek podatkowy, to nie powstaje on ponownie w związku z wykonaniem innej czynności kwalifikującej do objęcia akcyzą. Czyli energia może zostać opodatkowana akcyzą tylko raz

Kto płaci akcyzę?

Zgodnie z ustawą wspomniane powyżej „wydanie energii elektrycznej nabywcy końcowemu” skutkuje wystawieniem przez podatnika akcyzy faktury, lub innego dokumentu, z którego wynika zapłata należności za sprzedaną energię. Innymi słowy, to na sprzedawcy energii ciąży obowiązek rozliczenia akcyzy. Jednak dotyczy to energii sprzedanej nabywcy końcowemu. Jak wspomniano wcześniej nie wszyscy odbiorcy końcowi kupujący energię od sprzedawcy spełniają kryterium nabywcy końcowego. Dlatego przed rozliczeniem akcyzy, sprzedawca musi rozeznać, czy odbiorca posiada status nabywcy końcowego, np. sprawdzając fakt posiadania przez klienta koncesji. 

Terminy płatności akcyzy

Zgodnie z art. 21 ustawy, podatnik podatku akcyzowego oblicza i wpłaca akcyzę na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego. W przypadku miesięcznego okresu rozliczeniowego odbywa się to w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Warto zaznaczyć, że obowiązek uregulowania akcyzy nie wymaga wezwania organu podatkowego

Zwolnienia

Energia elektryczna w szczególnych przypadkach podlega zwolnieniu z podatku akcyzowego, co określono w art. 30 ustawy, zgodnie z którym zwalnia się od akcyzy:

  1. energię elektryczną wytwarzaną z odnawialnych źródeł energii, na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii. Zwolnienie realizowane jest po otrzymaniu potwierdzenia umorzenia świadectwa pochodzenia energii. Efektem jest obniżenie akcyzy należnej  od  energii  elektrycznej  za  najbliższe  okresy rozliczeniowe.
  2. zużycie energii w procesie produkcji energii elektrycznej, jak również zużycie tej energii w celu podtrzymywania tych procesów produkcyjnych.
  3. zużycie energii elektrycznej w procesie produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu.
  4. energię elektryczną wykorzystywaną: do celów redukcji chemicznej, w procesach elektrolitycznych, metalurgicznych, mineralogicznych, przez podmiot będący podatnikiem akcyzy od tej energii.
  5. zużycie do celów żeglugi, w tym rejsy rybackie oraz energii elektrycznej wytwarzanej na statku.

Podsumowanie

Energia jako wyrób akcyzowy podlega opodatkowaniu. Podatek akcyzowy doliczany jest do ceny energii elektrycznej. Podlega comiesięcznemu obliczeniu i rozliczeniu przez podatników na podstawie deklaracji podatkowej składanej do Urzędu Skarbowego. Na potrzeby określenia zasad rozliczeń akcyzy za energię elektryczną wprowadzono definicję tzw. nabywcy końcowego. Definicja ta, znajdująca się w ustawie o podatku akcyzowym, różni się od definicji odbiorcy końcowego z ustawy – prawo energetyczne. Ustawa o podatku akcyzowym określa zasady opodatkowania akcyzą oraz wskazuje przypadki, w których energia podlega zwolnieniu z opodatkowania.

Zostaw komentarz

jeden × trzy =

error: Content is protected !!