fbpx
Jak nie stracić energii na potrzeby własne?

Jak nie stracić energii na potrzeby własne?

Inwestycja w źródło ma konkretny cel – powinna się zwrócić a następnie przynosić określone korzyści finansowe. Wielu wytwórców, aby ten schemat urealnić sięga po wsparcie oferowane przez państwo w ramach pomocy publicznej dla jednostek oze. Wielu inwestorów nie wie jednak, że wpływ na wysokość wsparcia może mieć punkt pomiaru energii. Jaki? Zapraszamy do poniższego artykułu.

Wytwórca produkujący energię elektryczną może ją w całości wprowadzić do sieci lub częściowo zużyć na potrzeby własne. W drugim przypadku energia wykorzystywana jest do zasilenia odbiorów zlokalizowanych przed miejscem przyłączenia odbiorcy do sieci dystrybucyjnej. Energia może być zużywana przez urządzenia podtrzymujące proces produkcji lub nie biorące w nim udziału. W przypadku biogazowni będą to np. mieszadła fermentu czy pompa biogazu. Turbiny wiatrowe mogą zużywać energię na proces związany ze zwiększaniem jej produkcji np. obrót gondoli wokół osi pionowej. Najmniej energii na potrzeby własne zużywa instalacja fotowoltaiczna – wyłącznie w celu podtrzymania pracy układów elektronicznych inwerterów PV.

Biorąc pod uwagę powyższe, wyprodukowana energia elektryczna może być mierzona w dwóch miejscach. Pierwszym z nich jest pomiar tuż za układem wytwórczym np. na zaciskach generatora. Drugim miejscem pomiaru jest miejsce stanowiące rozgraniczenie własności sieci, w którym wskazywana jest energia pobrana lub wprowadzona do sieci. Wskazane liczniki są nazwane licznikami brutto i netto. Całkowita ilość wyprodukowanej energii elektrycznej, zmierzona na zaciskach generatora określana jest jako produkcja energii elektrycznej brutto. Natomiast energia elektryczna wprowadzona do sieci nazwana jest produkcją energii elektrycznej netto. Oznacza to, że produkcją netto nazwiemy produkcję brutto pomniejszoną o ilość energii zużytej przed jej wprowadzeniem do sieci elektroenergetycznej. Zależność tę przedstawiono na poniższej grafice na przykładzie biogazowni rolniczej.

Energia netto,a brutto

Energia brutto / netto w kontekście systemów wsparcia

Pojęcia produkcji energii elektrycznej netto i brutto mają znaczenie w kontekście uczestnictwa źródeł wytwórczych w systemach wsparcia. W zależności od miejsca pomiaru, przychody z tytułu dopłat do wyprodukowanej energii mogą się znacząco różnić. Jednostka wytwórcza korzystająca z systemu wsparcia opartego o świadectwa pochodzenia, otrzyma wsparcie od ilości energii elektrycznej wskazanej na liczniku energii elektrycznej brutto. Natomiast jednostka uczestnicząca w aukcyjnym systemie wsparcia, systemie taryf gwarantowanych – FIT lub systemie dopłat do ceny rynkowej – FIP, otrzyma wparcie wyznaczane w odniesieniu do licznika energii netto. Powyższe zagadnienie ma szczególne znaczenie w przypadku biogazowni rolniczych oraz jednostek przyłączonych do sieci wewnętrznej zakładu.

 

Energia brutto / netto – na przykładzie biogazowni…

W celu zilustrowania różnicy, przeanalizujmy następujący przykład. Biogazownia rolnicza o mocy 1 MW produkuje około 8 000 MWh energii elektrycznej rocznie – jest to produkcja brutto. Wytwórca, przed wprowadzeniem energii do sieci wykorzysta jej cześć (6-10%) na zasilenie potrzeb własnych biogazowni. Przyjmując do obliczeń 6% wskaźnik, otrzymamy zużycie energii na potrzeby własne w wysokości 480 MWh. Biogazownia uczestnicząca w systemie wsparcia opartym na błękitnych certyfikatach, otrzyma wsparcie w postaci świadectw od całości wyprodukowanej energii tj. 8000 MWh. W przypadku pozostałych systemów wparcia, wytwórca uzyska wsparcie do wyprodukowanej energii pomniejszone o wolumen zużyty na potrzeby własne. Oznacza to wypłatę środków z tytułu wsparcia instalacji oze dla ilości energii równej 7520 MWh.

Przyjmijmy założenie, że cena błękitnych certyfikatów wynosi 300 zł/MWh i jest równa dopłacie z tytułu rozliczenia tzw. ujemnego salda, właściwej dla pozostałych systemów. Biorąc pod uwagę powyższy przykład, korzyści ze sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia w skali roku będą większe o 144 000 zł względem dopłat możliwych do osiągnięcia z alternatywnych systemów wsparcia.

Należy brać pod uwagę, że cena jednostkowa praw majątkowych wynika wprost z notowań giełdowych. Natomiast na notowania giełdowe ma wpływ podaż praw na rynku oraz wskaźnik udziału energii z OZE w energii sprzedawanej do m.in. odbiorców końcowych. Równocześnie, dopłata z tytułu ujemnego salda w większości przypadków będzie wyższa, niż kwota wynikająca z praw majątkowych. Możliwości migracji pomiędzy systemami wsparcia jest zagadnieniem na tyle szerokim, że wymaga indywidualnego podejścia do każdego wytwórcy.

… oraz jednostki przyłączonej do sieci wewnętrznej zakładu

Jednostka wytwórcza przyłączona do sieci wewnętrznej zakładu, w pierwszej kolejności zasila zainstalowane w nim odbiory energii elektrycznej. Oznacza to, że do sieci trafia wyłącznie energia elektryczna niezużyta w chwili jej produkcji.

Przystąpienie do aukcyjnego systemu wsparcia oraz FiT/FiP wymaga określenia ilości energii, którą wytwórca planuje wprowadzić do sieci. Energia ta powinna zostać określona w ujęciu rocznym, dla całego okresu przysługiwania wsparcia. W rozpatrywanym przypadku wytwórca stanie przed bardzo trudnym zadaniem chcąc wybudować źródło fotowoltaiczne bądź wiatrowe. Ich charakter pracy, zależny od panujących warunków środowiskowych, powoduje, że nie jest możliwym przewidzieć kiedy źródło będzie produkować energię a kiedy nie. W związku z tym, posiadając również zmienny charakter odbioru energii, wytwórca nie będzie w stanie określić, ile energii wyprodukuje i zużyje. Naraża się tym samym na kary, jeśli w znacznym stopniu przeszacuje ilość energii do wprowadzenia. Więcej na ten temat napisaliśmy w artykule o ryzykach w systemie aukcyjnym.

Powyższe zagadnienie pociąga za sobą kolejną kwestię, dotyczącą opłacalności inwestycji. Odbiorca, przyłączając instalację wytwórczą do sieci wewnętrznej, oszczędza koszty związane z poborem energii z sieci. Nie ponosi opłat za zakup energii oraz kosztów zmiennych usługi dystrybucji energii, które obecnie mogą wynosić łącznie około 350 zł/MWh. Poniżej, dla porównania przedstawiono ceny referencyjne dla instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych.

Tabela. Ceny referencyjne dla instalacji OZE
Instalacja o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1 MW, wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej wyłącznie
energię wiatru na lądzie

320 zł/MWh

energię promieniowania słonecznego

360 zł/MWh

Instalacja o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 1 MW, wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej wyłącznie
energię wiatru na lądzie

250 zł/MWh

energię promieniowania słonecznego

340 zł/MWh

Jak można zauważyć, cena zakupu energii elektrycznej jest mniejsza wyłącznie w przypadku instalacji o mocy nie większej niż 1 MW wykorzystującej do produkcji wyłącznie energię promieniowania słonecznego. Należy jednak podkreślić, że cena referencyjna wyznacza górną granicę ceny aukcyjnej po jakiej wytwórcy mogą sprzedaż energię (więcej na ten temat w artykule „Jak przebiegają aukcje„). Oznacza to, że cena taka jest prawdopodobnie nie do osiągnięcia, gdyż stanowi czynnik konkurencyjności systemu aukcyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, zużycie energii elektrycznej na miejscu może przynieść więcej korzyści, niż jej sprzedaż w ramach aukcyjnego systemu wsparcia . Równocześnie, wytwórca może przystąpić do aukcji i zakładając pewne założenia, zrobić to w sposób niwelujący ryzyko z tym związane.

Podsumowanie

Produkcja energii elektrycznej brutto równa jest produkcji energii elektrycznej netto powiększonej o zużycie energii na potrzeby własne wytwórcy. W zależności od wybranego systemu wsparcia źródeł OZE, podstawą wyznaczenia wysokości wsparcia może być wskazanie licznika produkcji brutto lub netto. Fakt ten ma przełożenie na wielkość uzyskiwanego przez wytwórcę wsparcia. Dlatego, przy określaniu wolumenów energii oferowanych w systemie wsparcia koniecznym jest rozróżnianie wyżej wymienionych wielkości. Pozwoli to wykorzystać wsparcie w maksymalnym stopniu, równocześnie minimalizując ryzyko otrzymania kary pieniężnej nałożonej przez organ nadzorujący systemy wsparcia.

1 komentarz
  1. Bardzo dobry teskt!

Zostaw komentarz

dwa × trzy =

error: Content is protected !!