fbpx
Czym jest bilansowanie handlowe?

Czym jest bilansowanie handlowe?

Dla większości użytkowników rynku energii elektrycznej bilansowanie handlowe jest tożsame ze sprzedażą energii elektrycznej. Mówiąc o sprzedaży lub zakupie energii myśli się o sprzedawcy energii, rzadziej spółce obrotu. Należy jednak rozróżnić dwa odmienne ale nierozłączne rodzaje działalności jakimi są obrót energią elektryczną i bilansowanie handlowe.

Dlaczego energia musi być bilansowana?

Coraz więcej mówi się o inwestycjach w magazyny energii, tymczasem metody magazynowania energii obecnie są na wczesnym etapie rozwoju. Zdecydowana większość wyprodukowanej energii elektrycznej musi zostać zużyta przez odbiorców. Dlatego konieczne jest ciągłe przewidywanie zapotrzebowania na energię celem właściwego zaplanowania produkcji w elektrowniach. W tym celu wykonuje się tzw. grafiki, zawierające przewidywane ilości energii zapotrzebowanej i wyprodukowanej w każdej godzinie. Grafiki jednak nie zawsze się sprawdzają i wtedy zachodzi konieczność bilansowania energii.

Różnica pomiędzy obrotem a bilansowaniem

Obrót polega na handlu energią elektryczną – detalicznym lub hurtowym, czyli zakupie energii do dalszej odsprzedaży. Natomiast bilansowanie handlowe jest działalnością, która ma umożliwić dokonywanie sprzedaży i zakupu energii, poprzez rozliczanie różnic pomiędzy zakontraktowanymi a rzeczywiście pobranymi i zużytymi lub wprowadzonymi do sieci ilościami energii elektrycznej.

Najbardziej obrazowo różnicę między tymi dwoma rodzajami działalności można przedstawić następująco. Obrót energią elektryczną to inaczej obrót towarem, natomiast bilansowanie handlowe to usługa. Obie czynności mogą być wykonywane niezależnie na podstawie dwóch umów z różnymi podmiotami lub kompleksowo – w ramach jednej umowy.

Czym jest POB?

Podmiot Odpowiedzialny za Bilansowanie handlowe (dalej: POB) to inaczej osoba fizyczna lub prawna zajmująca się bilansowaniem handlowym, uczestnicząca w centralnym mechanizmie bilansowania handlowego na podstawie umowy z operatorem systemu przesyłowego.

POB zajmuje się głównie:

  • zgłaszaniem Operatorowi Sytemu Przesyłowego (dalej: OSP) umów sprzedaży energii elektrycznej zawartych przez użytkowników systemu. Każda umowa sprzedaży energii elektrycznej musi być zgłoszona do realizacji OSP, oraz
  • rozliczaniem energii dostarczonej albo pobranej w ramach wykonywania tych umów dla każdego okresu rozliczeniowego (każdej godziny w roku). W prostych słowach można stwierdzić, że POB umożliwia na uzyskanie dostępu do rynku bilansowego.

Bilansowanie odbiorców energii

Odbiorcy energii w celu zawarcia umowy dystrybucyjnej nie mają obowiązku wskazywania POB. Za bilansowanie handlowe odbiorców odpowiadają sprzedawcy energii, zatem obowiązek wskazania POB w tym wypadku dotyczy zawsze sprzedawców. Również przy zawarciu umowy na zakup energii odbiorcy nie muszą interesować się jaki POB przypisany jest do ich punktu poboru energii.

Bilansowanie sprzedawców energii

W momencie odnotowania energii przez licznik pomiarowo-rozliczeniowy Operatora Systemu Dystrybucyjnego (dalej: OSD), następuje przekazanie własności do tej energii. Nie jest to tożsame z fizyczną wymianą energii pomiędzy stronami. Po uzyskaniu prawa do energii, sprzedawca energii w rzeczywistości otrzymuje prawo do jej sprzedaży w innym punkcie systemu dystrybucyjnego (lub przesyłowego).

POB w ramach wykonywania umowy z OSP, prowadzącym centralny mechanizm bilansowania handlowego, powiadamia o przekazaniu własności energii. Co daje podstawę do wymiany energii, czyli pobrania jej w innym punkcie systemu. Całość odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w instrukcjach ruchowych OSP i OSD (IRiESP i IRiESD).

Bilansowanie wytwórców OZE

Jak wspomnieliśmy wcześniej, zgłoszenia umowy sprzedaży energii musi dokonać POB. Wytwórca który nie posiada POB, nie może wprowadzić energii do sieci, a tym samym nie ma możliwości przeniesienia prawa do wytworzonej energii na swojego odbiorcę lub sprzedawcę. W większości przypadków wytwórca nie uczestniczy bezpośrednio w rynku bilansującym, dlatego musi być przypisany do wybranego POB. Dzięki temu energia wytworzona przez wytwórcę, która zostanie odnotowana na liczniku rozliczeniowym OSD może zostać przekazana innemu podmiotowi.

Jeżeli masz pytania co do bilansowania twojej energii – napisz: kontakt@oenergetyce.pl

Za co POB pobiera pieniądze od wytwórcy?

Na potrzeby sprzedaży wyprodukowanej energii wytwórcy powinni zaplanować swoją produkcję, podając przy tym ilość energii jaką spodziewają się wyprodukować w każdej godzinie. W zależności od rodzaju jednostki wytwórczej prognozy określone w tzw. grafikach mogą się bardziej lub mniej różnić od rzeczywistych ilości wytworzonej energii.

Energia odnotowana na liczniku OSD musi być odzwierciedlona w ilości energii sprzedanej. Dlatego konieczne jest rozliczenie niedoborów i nadwyżek względem produkcji zaplanowanej. Do tego konieczne jest wykorzystanie specjalnego rynku technicznego prowadzonego przez OSP – rynku bilansującego.

Ceny energii na rynku bilansującym różnią się od cen obowiązujących na innych rynkach oraz w umowach sprzedaży zawartych przez wytwórców. Stąd POB ponosi koszty związane ze zakupem niedoboru energii po wyższych cenach oraz koszty sprzedaży nadwyżki energii po cenach niższych. Zazwyczaj umowa bilansowania handlowego wiąże się ze stałą opłatą uzależnioną od ilości energii wprowadzonej do sieci OSD przez wytwórcę.

Podsumowanie

Obrót energią elektryczną i bilansowanie handlowe, choć często traktowane jako jedno i to samo, w rzeczywistości stanowią dwa różne rodzaje działalności. Obrót to inaczej pośrednictwo w wymianie towaru jakim jest energia, natomiast bilansowanie to usługa, która to umożliwia. Rynek jest zdominowany przez różnych sprzedawców energii elektrycznej. Na dzień powstania tego artykułu funkcjonuje na rynku 424 przedsiębiorstwa posiadające koncesję na obrót energią elektryczną. Natomiast na terenie 5 największych OSD funkcjonuje od 49 do 67 podmiotów odpowiedzialnych za bilansowanie handlowe. Główną przyczyną różnicy w liczbie podmiotów wykonujących te dwa rodzaje działalności jest rentowność. Na „handlu energią” można zazwyczaj osiągnąć większy przychód w porównaniu do bilansowania handlowego. Inną kwestią jest fakt, że do prowadzenia działalności POB konieczne jest wniesienie zabezpieczeń finansowych wymaganych do zawarcia umowy z OSP.

Zostaw komentarz

trzy × dwa =

error: Content is protected !!